Jim
Deel verhaalWat als veiligheid zo onwennig voelt, dat je onveilige situaties gaat opzoeken om je oké te voelen? Jim noemt het zelf: “onveiligheid was mijn veiligheid geworden.” In zijn openhartige verhaal vertelt hij hoe hij dat patroon brak - stap voor stap, met vallen en opstaan.
Jim (30) praat open, zonder opsmuk en hij haast zich niet. Soms neemt hij lange pauzes alsof zijn hoofd eerst terug moet naar vroeger voordat hij verder kan. Dan neemt hij ons mee in het verhaal van een kind dat zijn gevoelens achter slot en grendel zette en jaren van alcohol, drugs en gokken nodig had om de sleutel terug te vinden. Om daarna in alle eerlijkheid te delen wat er in die kluis verstopt zat.
Een sociaal kind
“Ik was een sociaal kind, mijn moeder zegt weleens dat ik een verbinder was. ‘Als er ruzie was, zorgde jij dat mensen gingen praten.’ Ik herken dat nog steeds in mezelf; soms breng ik mensen bij elkaar zonder dat ik het doorheb. Maar die jonge jongen ben ik kwijtgeraakt en dat gebeurde al vroeg. Mijn vader was alcoholist en bij hem was het vaak niet veilig. We gingen één keer in de twee weken een weekend naar hem toe, maar voor mij voelde dat als een hele week. Dagen van tevoren begon het al: angst, verdriet, “ik wil niet”.
“Van jongs af aan was ik al bezig met wat een ander van mij vond. Met de buitenkant. Ik keek op naar oudere jongens en ik trok naar stoer en spannend. Dat spannende werd mijn vlucht: weg van mijn eigen gevoel.”
“Ik loog alles bij elkaar, maar voelde er niks bij.”
De rode draad: alcohol
“Ik was twaalf toen ik begon met alcohol drinken. Mijn stiefbroer had een barretje in de tuin en elk weekend zaten we daar. Dan dronken we bier, maar al snel ook sterke drank. En softdrugs kwamen er ook bij. Bij alles wat ik ooit geprobeerd heb, was het de eerste keer meteen raak. Ik dacht letterlijk: dit is het! Alsof ik eindelijk op de plek was waar ik moest zijn. Mijn vrienden gingen er soms slecht op. Maar ik niet. Ik voelde: nu heb ik nergens meer last van. Ik was verlost.”
“Ik stopte met naar mijn vader gaan en school boeide me ook steeds minder. Ik was bijna nooit thuis en als ik al thuis kwam, was het om te eten. Mijn moeder vond het erg moeilijk en zei wel eens: ‘Jim, ik ben je kwijt’. Daar werd ik dan boos van en achteraf snap ik waarom: omdat het me raakte. Precies op de plek waar ik niet wilde voelen.”
“Mijn gebruik werd meer en dat kost geld natuurlijk. Dus ging ik al jong dealen en liep altijd met zo’n nektasje rond. In dat tasje zat mijn wereld: wiet, pillen, van alles. Dat was mijn brood, mijn geld. En toch hield ik niks over, want alles ging er weer doorheen.
Er kwam een moment dat mijn moeder me uit huis zette. Twee weken heb ik rondgezworven. En toen ik terugkwam, kwam ik niet terug met spijt, maar met manipulatie. Ik loog alles bij elkaar, maar voelde er niks bij. Ik was de hele dag onder invloed dus alles vlakte af. Als er emotie was, was het boosheid. Verder was ik leeg. Alles wat er vroeger gebeurd was, zat achter slot en grendel.”
De maskers worden zwaarder
“Rond mijn achttiende kwamen de paniekaanvallen. Schulden, stress; in mijn hoofd kreeg ik dat niet geregeld. In het jongerencentrum van Boxmeer was er een middag voor jongeren met problemen. Ik ging erheen en daar zat een oude buurman van mijn ouders. Dus ik vertelde voor het eerst mijn verhaal – niet alles, misschien tien procent en hij zei: ‘Ik kan je alleen helpen als je eerlijk bent’. Hij ging met me mee naar mijn moeder om open kaart te spelen. Ik heb haar nog nooit zo zien huilen. Toen was het duidelijk: of hulp, of eruit. We belden Novadic, daar ging ik de dagbehandeling doen. Maar ook daar was ik niet volledig eerlijk. Ik wilde mijn problemen wel opgelost hebben, maar ik wilde eigenlijk niet stoppen.”
“Ik kon daarna wel een leven opbouwen—studie, werk, huis, relatie— maar die rugzak droeg ik nog steeds. Voor de buitenwereld leek alles prima, maar ik dronk elke dag en in het weekend gebruikte ik weer. Na de geboorte van mijn zoontje was het eerste jaar fantastisch. Maar ook dat gebeurde onder invloed.
Op een gegeven moment begon alles zich op te stapelen. Mijn vriendin kreeg een miskraam, mijn opa overleed en mijn vader kreeg kanker. Ik had inmiddels weer contact met hem en ik ging voor hem zorgen. Bij elke gebeurtenis ging ik meer gebruiken, tot op het punt dat ik dagelijkse cocaïne nam. Een jaar lang gebruikte ik elke dag. In die periode kon ik niet slapen, niet eten, niet van de bank afkomen. Ik kon gewoon niet meer voor mezelf zorgen, laat staan voor de twee kinderen die ik inmiddels had.”
De druppel
“Alsof dat nog niet genoeg was, ging ik ook gokken. Cocaïne is duur – vijftig euro per gram en ik gebruikte soms wel vijf gram per dag – dus ik zocht overal geld. Ik loog alles bij elkaar en ik manipuleerde iedereen. Als liegen een beroep was, dan was ik wereldberoemd geweest. En het ergste was: ik geloofde mezelf.”
“Toen kwam die ene nacht. In vierentwintig uur maakte ik alles op. Hypotheek, spaargeld, spaarpotjes van de kinderen. Alles. Om vijf uur ’s ochtends was er geen euro meer in huis om brood te kopen. Volledig in paniek maakte ik mijn ex wakker. Ik ratelde, huilde, zag het leven niet meer zitten. Zij belde mijn ouders en die haalden me uit huis.
Maar ik kon niet zomaar stoppen met de coke, want als ik niet gebruikte werd ik ziek van de ontwenning. Er is zelfs een ambulance geweest omdat mijn hart het bijna begaf. Ik was bang om dood te gaan en tegelijk kon ik niet stoppen. Toen besefte ik pas echt, dit is verslaving. Ik kán niet stoppen.”
‘Welkom in herstel’
“De tweede keer dat ik naar een kliniek ging, zat ik dus echt in zak en as.
De eerste weken voelde het alsof ze me eerst moesten breken voordat ze me konden opbouwen. Ik werkte tegen, maar na drie weken wist ik het niet meer: ‘vertel me nou maar wat ik moet doen’. Daar begon de overgave en eerlijk worden was de rode draad. Stap voor stap, masker na masker.”
“Vol vertrouwen verliet ik uiteindelijk de kliniek en ging ik bijna elke dag naar meetings. Maar toch viel ik terug in gokken. Een online casino had zomaar duizend euro op mijn account gestort, opneembaar. Dus dacht ik: ik maak er even meer van. Een kwartier later was het weg. Ik wist: dit is een terugval, maar vertelde het niemand.”
“Ondertussen zag ik mijn relatie niet meer zitten en zette er een punt achter. Ik stond er opeens alleen voor en wist niet eens hoe ik voor mezelf moest zorgen. Ik voelde: of ik val terug, of ik moet naar een safehouse – een plek waar ze me in de gaten konden houden. Maar je moet er totaal eerlijk zijn over je gedrag. En dat wrong, want er zat nog een leugen. Die gok-terugval verzweeg ik, bang dat ik anders niet binnenkwam.
Op de meetings hoorde ik alleen maar dat woord: eerlijkheid. En dat brak iets in mij. Die avond belde ik de nooddienst en dacht dat alles uit elkaar zou klappen, dat ik eruit zou vliegen. Maar ze verwelkomde me. ‘Welkom in herstel’, zei ze letterlijk.”
“Daarna begon ik pas echt aan mijn rugzak; eerlijk over wat ik altijd had weggestopt. Ik kreeg EMDR, dertig weken. Het maakte me lichter, maar ook kaal, alsof er weinig overbleef van alle gezichten die ik had gedragen.”
Thuiskomen
“Tijdens mijn herstel in de kliniek maakte ik kennis met God. Eerst door hulp te vragen en dankbaar te zijn in gebed. Later ben ik de bijbel gaan lezen en merkte dat er iets verschoof. Toen belde iemand van een meeting: kom eens kijken in onze kerk. Ik zei meteen ja.
Die eerste dienst was… thuiskomen. Liefde op het eerste gezicht. Ik werd zo diep geraakt dat ik alleen maar kon huilen. Alles mocht eruit. Ik weet niet eens welk woord me raakte, maar ik voelde: hier hoor ik. Aan het einde kreeg ik de kans om me te bekeren en dat deed ik.”
“Vanuit het safehouse vond ik in Grave een huisje. Eerlijkheid bleef als thema terugkomen en in het stappenwerk, met een sponsor, leerde ik steeds meer verantwoordelijkheid nemen. Bij het safehouse vroegen ze eens: wie denk je dat je de meeste schade hebt aangedaan? En nu kon ik zien: eigenlijk vooral mezelf. Omdat ik zo lang in een leugen leefde. In onveiligheid. Mijn onveiligheid was mijn veiligheid geworden. Ik plaatste mezelf in onveilige situaties om me veilig te voelen, omdat het alles was wat ik kende.
Nu
“Nu ben ik open. Soms zo open dat ik mezelf moet remmen. Maar dan denk ik: als ik het vertel, kan er tenminste geen gek verhaal van gemaakt worden. Maar ik leer ook: ik mag mezelf vertrouwen. Ik ben niet meer die persoon. Dat oude leven is een verhaal dat ik mag laten rusten.”
“Ik heb me laten dopen. En ik ben bezig met opbouw: terug de maatschappij in, misschien studeren, mijn hbo halen, de zorg in.
En daarom vertel ik dit. Omdat er een weg is. Echt. Als je mij drie jaar geleden had verteld dat ik dit open de wereld in zou gooien, had ik je uitgelachen. Maar het kan. Alleen, er was wel heel veel voor nodig…”
